Music For A Revolution Vol 1 & 2: Guinea's Syliphone Recording Label 1967-1980
Het Gentse Radio Martiko levert wederom een sterk stukje archiefwerk af met Music For A Revolution Vol 1 & 2: Guinea's Syliphone Recording Label 1967-1980, een dubbele compilatie rond de output van het Guinese Editions Syliphone Conakry label. Alleen al het verhaal achter het label is voer voor een betere muziekdocumentaire en dan heeft u nog niet eens de muziek gehoord!
Op 2 oktober 1958 stemden de Guineanen, na meer dan 60 jaar koloniale overheersing, massaal voor hun onafhankelijkheid, en werd Guinee uitgeroepen tot een republiek met Sékou Touré als president. Touré wilde de koloniale erfenis achter zich laten en het nationale zelfvertrouwen herstellen door de Guineanen trots te maken op hun cultuur en geschiedenis, en gaf daarvoor de regering de opdracht de inheemse cultuur te revitaliseren.
In 1961 lanceerde president Touré authenticité, zijn nieuwe culturele beleid voor Guinee. Een van de eerste maatregelen was het samenbrengen van de beste Guinese muzikanten in een nieuw door de staat gesponsord orkest, het Syli Orchestre National, dat de opdracht kreeg om traditionele Guinese muziek op een nieuwe, moderne manier te presenteren. Het Syli Orchestre National vormde het voorbeeld waarop latere Guinese orkesten werden gebaseerd. Ze hadden een bezetting die sterk leek op die van de destijds populaire Cubaanse orkesten, met een blazerssectie met saxofoons, trompetten en trombones; een elektrische gitaarsectie met lead, ritme en bas; percussie bestaande uit drumstel, conga's, timbales, claves en guiro; en zowel mannelijke als vrouwelijke vocalisten.
Tegen 1963 was het Syli Orchestre National aanzienlijk gegroeid, wat leidde tot de opsplitsing in meerdere kleinere groepen. Hieruit ontstonden onder andere de vroege formaties van Keletigui et ses Tambourinis en Balla et ses Balladins. Halverwege de jaren zestig was het authenticité-programma van Guinee uitgebreid buiten de hoofdstad en omvatte nu alle 34 regio's van het land. Elke regio had zijn eigen orkest, waarvan de muzikanten werden opgeleid door leden van het Syli Orchestre National.
In 1968 verklaarde president Touré dat de eerste fase van Guinee's culturele transformatie voltooid was en lanceerde de volgende en laatste fase: de Culturele Revolutie, waarbij de Parti Démocratique de Guinée zijn invloed uitbreidde naar vrijwel alle aspecten van het Guinese leven. Het symbool van de partij was de olifant, lokaal bekend als "syli", en de Culturele Revolutie stelde de partij in staat filmproductie te monopoliseren via Syli-Cinema, fotografie via Syli-Photo en literatuur via Syliart. De nationale munteenheid werd hernoemd tot Syli en de bevolking rookte Syli-sigaretten.
Op het hoogtepunt van de Culturele Revolutie telde Guinee meer dan 60 orkesten, waaronder 6 nationale, 34 regionale, vele orkesten voor subdistricten binnen de regio's, en orkesten voor specifieke categorieën, zoals het Orchestre de Handicapés, een orkest voor muzikanten met een beperking.
In 1961 lanceerde de Guinese regering de nieuwe 100 kilowatt La Voix de la Révolution-radiotransmitters, die de programma's van Radio Guinée door het hele land en ver daarbuiten uitzonden. De vroegste opnames van Guinese muziek onder authenticité dateren ook uit datzelfde jaar, toen Leo Sarkisian, een opname-scout voor het in de VS gevestigde platenlabel Tempo International, toestemming kreeg om door Guinee te reizen en muzikanten op te nemen.
In 1966 kondigde Guinee de nieuwe Voix de la Révolution-opnamestudio's aan, die waren uitgerust met de nieuwste audiotechnologie en 1.000 hoogwaardige BASF ¼"-opnametapes, allemaal geschonken door de West-Duitse regering. Tussen 1967 en 1983 bracht het door de staat gesponsorde Guinese platenlabel Syliphone meer dan 750 nummers uit, waarmee traditionele Afrikaanse muziek en griot-liederen in een orkestsetting werden gepresenteerd en authenticité concreet werd vormgegeven.
In 1984 leidde de plotselinge dood van president Sékou Touré tot een militaire coup waarbij zijn Parti Démocratique de Guinée werd afgezet. Het nieuwe militaire regime had weinig interesse in muziek en cultuur, waardoor authenticité werd opgegeven. De financiering van Guinese orkesten en ensembles werd stopgezet en zij moesten voortaan op eigen kracht verder. Het platenlabel Syliphone stopte met produceren, hoewel de muziek ervan vele Guinese presidenten en regeringen heeft overleefd.
Het eerste, 15 tracks tellende deel van deze dubbele compilatie verscheen vorig jaar al, en wordt nu aangevuld met een tweede dubbele vinylrelease met nog eens 12 nummers, waarin Guinese muzikale tradities worden gecombineerd met invloeden van Cubaanse muziek, jazz en funk.
Tenslotte nog een compliment voor het werk van grafisch designer Lieven Haneca, die met zijn modernistische interpretatie van de Afrikaanse kunst ook nog eens voor twee juweeltjes van albumhoezen zorgde.
Beter dan dit wordt West-Afrikaanse muziek niet! Zeer warm aanbevolen!
www.radiomartiko.be